Trong vài năm gần đây, nhiều lao động Việt Nam làm việc tại châu Âu, đặc biệt ở các thị trường như Bulgaria, Latvia, Hy Lạp hoặc Đức, bắt đầu nhận thấy một sự thay đổi rõ rệt: Tăng ca Châu Âu đang ít hơn so với trước đây.
Trước kia, nhiều người đi xuất khẩu lao động sang châu Âu thường kỳ vọng thu nhập cao nhờ overtime (tăng ca). Tuy nhiên bước sang năm 2026, nhiều lao động phản ánh rằng số giờ làm thêm giảm đáng kể.
Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi:
Vì sao tăng ca ở châu Âu ít hơn trước?
Có phải công ty cắt giảm lao động?
Thu nhập của lao động Việt Nam có bị ảnh hưởng?
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu bức tranh thực tế của thị trường lao động châu Âu năm 2026, đồng thời đưa ra những lời khuyên quan trọng cho người đang có ý định đi xuất khẩu lao động.

Xu hướng mới: Tăng ca Châu Âu đang giảm
Trong các cộng đồng lao động Việt Nam tại châu Âu, một nhận xét được nhắc lại rất nhiều: “Tăng ca giờ ít hơn trước rất nhiều.”
Trước đây, nhiều lao động có thể làm thêm 40 – 60 giờ tăng ca mỗi tháng, giúp tổng thu nhập tăng lên đáng kể. Nhưng hiện nay, tại nhiều nhà máy ở Bulgaria, Latvia hoặc Hy Lạp, số giờ tăng ca phổ biến chỉ còn khoảng 10 – 30 giờ mỗi tháng, thậm chí có giai đoạn gần như không có overtime.
Điều quan trọng cần hiểu là: Đây không phải do doanh nghiệp “keo kiệt” hay cố tình giảm thu nhập của người lao động. Sự thay đổi này xuất phát từ những biến động lớn của kinh tế châu Âu.
Nguyên nhân 1: Giá năng lượng tại châu Âu tăng mạnh
Một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến việc giảm tăng ca là chi phí năng lượng tăng cao. Trong những năm gần đây, châu Âu phải đối mặt với:
Giá điện tăng
Giá khí đốt tăng
Chi phí vận tải tăng
Chi phí sưởi ấm trong mùa đông tăng
Đối với các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là:
nhà máy cơ khí
xưởng lắp ráp
ngành sản xuất công nghiệp
logistics
năng lượng là chi phí vận hành cực kỳ lớn. Khi giá năng lượng tăng mạnh, doanh nghiệp buộc phải:
giảm giờ chạy máy
tối ưu dây chuyền sản xuất
cắt giảm các ca làm thêm
Thay vì chạy máy liên tục nhiều ca, nhiều nhà máy chỉ tập trung sản xuất vào khung giờ hiệu quả nhất để tiết kiệm chi phí. Điều này trực tiếp khiến tăng ca giảm đi đáng kể.
Nguyên nhân 2: Kinh tế châu Âu tăng trưởng chậm lại
Bên cạnh chi phí năng lượng, nền kinh tế châu Âu cũng đang trải qua giai đoạn tăng trưởng chậm. Khi chi phí sinh hoạt tăng cao, người dân châu Âu có xu hướng:
chi tiêu ít hơn
mua sắm ít hơn
giảm tiêu dùng các sản phẩm không thiết yếu
Điều này dẫn đến hệ quả: Đơn hàng của các nhà máy giảm xuống. Khi đơn hàng giảm, các doanh nghiệp không còn nhu cầu sản xuất vượt công suất như trước. Kết quả là:
giảm giờ làm thêm
giảm ca sản xuất
tập trung vào sản lượng ổn định
Vì vậy, nhiều lao động cảm nhận rõ ràng rằng tăng ca không còn nhiều như trước đây.
Nguyên nhân 3: Doanh nghiệp ưu tiên tồn tại hơn mở rộng
Trong giai đoạn kinh tế khó khăn, các doanh nghiệp thường thay đổi chiến lược. Thay vì mở rộng sản xuất nhanh chóng, họ sẽ tập trung vào:
duy trì hoạt động ổn định
kiểm soát chi phí
đảm bảo lợi nhuận
Một số công ty thậm chí lựa chọn: tuyển thêm lao động để chia đều ca làm việc, thay vì yêu cầu công nhân làm thêm quá nhiều giờ. Điều này giúp doanh nghiệp:
giảm áp lực chi phí tăng ca
ổn định lịch làm việc
tránh tình trạng quá tải lao động
Tuy nhiên, với người lao động, điều này đồng nghĩa với việc cơ hội tăng thu nhập từ overtime giảm đi.
Tăng ca ít hơn ảnh hưởng thế nào đến lao động Việt Nam?
Đối với nhiều lao động Việt Nam, thu nhập khi làm việc tại châu Âu thường bao gồm:
Lương cơ bản theo hợp đồng
Thu nhập từ tăng ca
Trong trường hợp tăng ca giảm, tổng thu nhập thực tế có thể thấp hơn so với kỳ vọng ban đầu. Một số lao động cho biết thu nhập có thể giảm khoảng 10 – 25% so với thời điểm tăng ca nhiều. Ngoài ra, chi phí sinh hoạt tại châu Âu cũng có xu hướng tăng, đặc biệt là:
tiền điện
tiền sưởi ấm mùa đông
chi phí thực phẩm
chi phí di chuyển
Nếu kế hoạch tài chính ban đầu phụ thuộc hoàn toàn vào tăng ca, người lao động có thể gặp áp lực tài chính trong những tháng đầu.
Sai lầm lớn nhất khi tính thu nhập tại châu Âu
Một sai lầm phổ biến của nhiều người chuẩn bị đi xuất khẩu lao động là: Tính toán thu nhập dựa vào tăng ca. Trên thực tế, tăng ca luôn phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
đơn hàng của công ty
tình hình kinh tế
chính sách doanh nghiệp
năng suất lao động
Do đó, tăng ca không bao giờ là yếu tố ổn định. Nếu kế hoạch tài chính được xây dựng dựa trên overtime, chỉ cần tăng ca giảm, toàn bộ kế hoạch có thể bị ảnh hưởng.
Cách tính thu nhập an toàn khi đi xuất khẩu lao động châu Âu
Để giảm rủi ro tài chính, người lao động nên áp dụng nguyên tắc đơn giản: Luôn tính toán dựa trên lương cơ bản trước. Tăng ca nên được xem là khoản thu nhập bổ sung, không phải nguồn thu chính. Ngoài ra, nên chuẩn bị thêm:
quỹ dự phòng tài chính
kế hoạch chi tiêu rõ ràng
mục tiêu tiết kiệm cụ thể
Những người có kế hoạch tài chính tốt thường dễ thích nghi hơn trong những tháng đầu làm việc tại châu Âu.
Những ngành ít bị ảnh hưởng bởi việc giảm tăng ca
Không phải tất cả các ngành đều bị ảnh hưởng giống nhau. Một số ngành tại châu Âu ít phụ thuộc vào năng lượng hoặc sản xuất công nghiệp nặng nên thường ổn định hơn. Ví dụ:
Nông nghiệp thời vụ (Hy Lạp): Ngành này phụ thuộc vào mùa vụ nên nhu cầu lao động vẫn khá ổn định.
Chăm sóc người già (Đức): Đây là lĩnh vực dịch vụ thiết yếu, nhu cầu lao động cao và ít chịu ảnh hưởng từ chu kỳ kinh tế.
Logistics và kho vận (Latvia): Hoạt động thương mại điện tử và vận tải vẫn duy trì nhu cầu lao động ổn định.
Lời khuyên cho người đang cân nhắc đi xuất khẩu lao động châu Âu
Nếu bạn đang tìm hiểu xuất khẩu lao động tại Bulgaria, Latvia, Hy Lạp hoặc Đức, hãy lưu ý một số điều quan trọng:
Không nên dựa hoàn toàn vào tăng ca: Tăng ca có thể giúp tăng thu nhập, nhưng không phải lúc nào cũng có.
Chuẩn bị quỹ dự phòng tài chính: Một khoản dự phòng 3 – 6 tháng chi phí sinh hoạt sẽ giúp bạn giảm áp lực khi mới sang.
Tìm hiểu kỹ ngành nghề: Một số ngành có mức độ ổn định cao hơn và ít bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế.
Xây dựng kế hoạch tài chính rõ ràng: Đi xuất khẩu lao động không chỉ là đi làm việc, mà còn là một kế hoạch tài chính dài hạn.
Kết luận
Việc tăng ca tại châu Âu giảm trong năm 2026 là một xu hướng thực tế đang diễn ra. Nguyên nhân chính đến từ:
chi phí năng lượng tăng
kinh tế tăng trưởng chậm
doanh nghiệp kiểm soát chi phí
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là cơ hội làm việc tại châu Âu giảm đi. Những người chuẩn bị kỹ về:
kế hoạch tài chính
khả năng thích nghi
mục tiêu làm việc
vẫn có thể làm việc ổn định và tích lũy tốt tại châu Âu. Đi nước ngoài không phải là con đường dễ dàng, nhưng với sự chuẩn bị đúng, đây vẫn là cơ hội thay đổi cuộc sống cho nhiều lao động Việt Nam.